Stop Przemocy

Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją

Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją został ustanowiony przez Ministra Zdrowia w 2001. Od 2002 roku Stowarzyszenie Aktywnie Przeciwko Depresji organizuje z tej okazji różnego rodzaju inicjatywy.

Celem tego dnia jest upowszechnienie wiedzy na temat depresji i zachęcenie chorych do leczenia.

Depresja to bardzo podstępna i wyniszczająca choroba związana z zaburzeniami nastroju. Mimo tego, że występuje bardzo często, wciąż jest stygmatyzowana, a osoby na nią cierpiące wstydzą się szukać pomocy. Depresja jest uleczalna, choć może nawracać.

To choroba, która nie zna płci, wieku, rasy, pochodzenia. Na depresję chorują kobiety, mężczyźni, osoby starsze, kobiety po porodzie, dzieci i młodzież. W przypadku dzieci i młodzieży depresja ma niestereotypowy przebieg. Zachorowania w tej grupie wiekowej rosną lawinowo.

 10 CHARAKTERYSTYCZNYCH OBJAWÓW DEPRESJI:

1. smutek, przygnębienie, niemożność odczuwania radości („nic nie cieszy”)
2. zmniejszenie zainteresowań (np. niechęć zajmowania się swoim hobby)
3. zmniejszenie aktywności, apatia, spowolnienie, niechęć do działania
4. problemy ze snem (bezsenność lub nadmierna senność)
5. zmniejszenie apetytu, spadek wagi ciała (rzadziej zwiększenie apetytu i przyrost masy ciała), suchość w ustach
6. uczucie ciągłego zmęczenia, brak energii
7. 1lęk, uczucie wewnętrznego napięcia, „niepokój w środku”
8. trudności w koncentracji i zapamiętywaniu, wrażenie niesprawności intelektualnej
9. poczucie beznadziejności, niska samoocena,
10. dolegliwości bólowe (bóle głowy, brzucha, bóle w klatce piersiowej, nerwobóle).

Depresję leczy się farmakologicznie lekami przeciwdepresyjnymi i psychoterapią. Czas leczenia dla każdego jest indywidualny. To nie wstyd zwrócić się o pomoc do lekarza. Szacuje się, że w Polsce ok. 8 mln ludzi cierpi na depresję lub stany depresyjne z czego tylko 1,5 mln jest zdiagnozowanych
i leczonych.

NA DEPRESJĘ NIE POMOGĄ DOBRE RADY!

Powodują one jedynie zwiększenie poczucia winy, zmniejszenie samooceny, wycofanie, osamotnienie (pogorszenie stanu zdrowia psychicznego i fizycznego.

ZAMIAST UDZIELAĆ DOBRYCH RAD WSPIERAJ EMOCJONALNIE, ROZMAWIAJ, INTERESUJ SIĘ, ZAPYTAJ CO SIĘ DZIEJE? JAK MOŻESZ POMÓC?

Gdy zauważysz coś niepokojącego namów na wizytę u lekarza.

Choć zdrowej osobie wydaje się, że może pomóc, pewne stwierdzenia mogą zrobić więcej szkody niż pożytku.

 W stosunku do osoby z depresją unikaj zdań typu:

• „Weź się w garść!”
• „Inni mają gorzej!”
• „Nie przesadzaj!”
• „Wyjdź do ludzi!”
• „Znajdź sobie zajęcie!”
• „Nie rób mi tego!”
• „Uśmiechnij się!”
• „Życie nie jest bajką!”

 CAŁODOBOWE BEZPŁATNE NUMERY POMOCOWE:

Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym całodobowy numer telefonu 800 70 22 22 pomoc online: czat internetowy - centrumwsparcia.pl e-mail: porady@centrumwsparcia.pl

Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży całodobowy numer telefonu 116 111 pomoc dostępna online: czat - 116111.pl/czatuj mail: https://116111.pl/napisz

Telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych całodobowy numer telefonu 116 123 pomoc dostępna online: czat - 116sos.pl formularz online: 116sos.pl/otrzymaj-pomoc/formularz

 Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie "Niebieska Linia" (dzieci, młodzież, dorośli) całodobowy numer telefonu - 800 120 002 pomoc dostępna online: czat - niebieskalinia.info/kontakt/czat/ poradnia mailowa: niebieskalinia.info/kontakt/poradnia-mailowa/

Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka całodobowy numer telefonu: 800 12 12 12

UMERY TELEFONÓW POMOCOWYCH

Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji 22 594 91 00 środy i czwartki 17.00 - 19.00

Wsparcie dla osób po stracie bliskich (będących w żałobie) pomoc telefoniczna: 800 108 108 poniedziałek - piątek w godzinach 14.00 - 20.00 wsparcie online: naglesami.org.pl/pomoc-psychologiczna-zaloba-kryzys/

Dobre Słowa – telefon dla seniorów 12 333 70 88 poniedziałek - piątek w godzinach 10.00 - 12.00 oraz 17.00 - 19.00

Telefon zaufania dla mężczyzn 608 271 402 czynny: wtorki 17.00 - 19.00 czwartki 19.00 - 21.00

Telefon zaufania HIV/AIDS 801 888 448 poniedziałek - piątek 9.00 - 21.00

Antydepresyjny telefon zaufania 22 484 88 01 poniedziałek-piątek 15.00 - 20.00

Bezpłatny telefon kryzysowy Polskiego Forum Migracyjnego w języku ukraińskim i rosyjskim 669 981 038 czynny: poniedziałki 16.00 - 20.00 środy 10.00 - 14.00 piątki 14.00 - 18.00

Antyprzemocowa Linia Pomocy Sexed.pl 720 720 020 poniedziałek - piątek 16.00 - 20.00

Telefon Zaufania dla osób LGBT i ich bliskich - Lambda Warszawa 22 628 52 22 poniedziałek - piątek 18.00 - 20.00 zapisy na porady psychologiczne: poniedziałek - piątek 16.00 - 18.00

Wsparcie psychologiczne dla osób transpłciowych Fundacji Trans-Fuzja mail: psycholog@transfuzja.org

Przemoc wobec dzieci w sieci. Cyberprzemoc jako forma przemocy

Internet i sieć komórkowa stały się jednym z najpopularniejszych wśród młodzieży mediów. Są przez nich postrzegane jako ulubiona forma spędzania wolnego czasu, nauki, komunikowania się oraz poszukiwania informacji. Jak wynika z raportu NASK „Nastolatki 3.0”, co czwarty nastolatek (25,8%) posiada od 5 do 8 kont na portalach i platformach społecznościowych, natomiast ponad jedna trzecia (36%) posiada więcej niż 8 takich kont¹. 

Trzeba jednak pamiętać, nowoczesne technologie informacyjne i komunikacyjne wykorzystywane są również w celach opresyjnych. Cyberprzemoc to przemoc z użyciem urządzeń elektronicznych, najczęściej telefonu bądź komputera. Bywa określana także jako cyberbullying: nękanie, dręczenie, prześladowanie w internecie. Etymologia tego pojęcia wywodzi się od ang. słowa bullying, które oznacza „terroryzowanie, nękanie”, oraz członu cyber, odnoszącego się do internetu i cyberprzestrzeni² . Celem cyberprzemocy jest wyrządzenie krzywdy drugiej osobie. Jest to działanie podejmowane z premedytacją wobec słabszego, który nie może się bronić. Cyberprzemoc może przybierać różne formy. To nie tylko obraźliwe wpisy w mediach społecznościowych, ale także agresywne wiadomości przesyłane przez komunikatory czy też wpisy na forach. Szybkość przekazywana informacji powoduje, że taka przemoc eskaluje znacznie szybciej niż w świecie realnym³. 

Połowa nastolatków osobiście doświadczyła różnych form przemocy w internecie − wyzywania, poniżania, ośmieszania lub zastraszania, a 44.6% młodych ludzi spotyka się w sieci z sytuacjami, kiedy ich znajomi są atakowani i wyzywani. Z ośmieszaniem i poniżaniem kogoś w cyberświecie zetknął się co trzeci nastolatek (ośmieszanie – 33,2%, poniżanie 29,6%). Warto też zauważyć, że wzrasta odsetek nastolatków, które decydują się na spotkanie z osobą dorosłą, poznaną w internecie. W 2020 roku było to 14.1%, a w 2022 roku już 17,9%. Co trzeci nastolatek (32,7%) twierdzi, że zdarzyło mu się otrzymać czyjeś nagie lub półnagie zdjęcie za pośrednictwem internetu. Ponad dwie trzecie młodych internautów (68,4%) twierdzi, że problemem cyberświata jest mowa nienawiści. Należy też zauważyć, że zwiększa się wśród nastolatków poczucie, że osoby, które obrażają w internecie, są bezkarne (2022 – 51,3% vs. 2018 – 36%). Ponad 40% (43,7%) młodzieży twierdzi, że w internecie nie można odróżnić informacji prawdziwych od fałszywych (vs. 2018 – 49%). Z powodu korzystania z mediów społecznościowych niespełna jedna czwarta młodzieży (23,8%) często zaniedbuje swoje obowiązki domowe, natomiast prawie trzech na dziesięciu nastolatków (28,7%) często zaniedbuje obowiązki szkolne z powodu używania mediów społecznościowych. Młodzież podejmuje pełne spectrum wyzwań internetowych – od zabawnych czy nierozważnych po nawet takie, które mogą powodować różnego rodzaju niebezpieczeństwa. Trzech na dziesięciu (31,1%) nastolatków przyznało, że w ostatnim roku wzięło udział w wyzwaniu, w którym mogło dojść do narażenia życia lub zdrowia fizycznego/ psychicznego – ich samych lub innych osób⁴. 

Młodzi ludzie bardzo rzadko proszą dorosłych – rodziców i nauczycieli o pomoc, w przypadku gdy doświadczają cyberprzemocy. Wyniki badań polskich nastolatków wskazują, że jedynie co czwarta ofiara przemocy online informuje o tym swoich rodziców. Skutki cyberprzemocy bywają niezwykle bolesne dla osób, które stały się obiektem ataków. Ofiary mają bowiem znacznie bardziej ograniczoną możliwość obrony, a wyrządzone szkody często trudno odwrócić. Konsekwencje prześladowania w sieci mogą być różne, w zależności od powagi aktu agresji. Dzieci doświadczające cyberprzemocy przeżywają bardzo trudne emocje. Mogą czuć się osaczone, osamotnione i bezsilne. Często są przekonane, że nic nie da się zrobić z sytuacją, w której się znalazły. Obawiają się, że kompromitujące materiały mogą dotrzeć do bardzo dużej grupy osób, przez co mierzą się z poniżeniem, upokorzeniem, lękiem, rozpaczą, smutkiem⁵. 

Obecność dzieci i młodszych nastolatków w przestrzeni cyfrowej, która nie jest dla nich bezpieczna, związana jest także z niską świadomością osób dorosłych w zakresie higieny cyfrowej. Istotą podejścia opartego na higienie cyfrowej nie jest odebranie dzieciom i młodzieży możliwości kontaktu z nowymi technologiami, ale proponowanie im tych, które są bezpieczne i dostosowane do ich wieku, równolegle z uczeniem ich zdrowych nawyków cyfrowych. Trzeba pamiętać, że każde zachowanie o charakterze cyberprzemocy wymaga reakcji dorosłych⁶. 

dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW 

Tekst powstał w ramach bezpłatnej ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Przeciwdziałanie przemocy domowej” realizowanej w 2025 r. przez Fundację Instytut Nowej Kultury, www.instytutnowejkultury.pl

 

¹ R. Lange (red.): Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców. NASK – Państwowy Instytut Badawczy Warszawa 2023, s. 8.
² Cyberbullying – nękanie w sieci, https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/cyberbullying--nekanie-w-sieci
³ A. Borkowska: Przemoc w szkole. Poradnik dla nauczycieli. Ministerstwo Cyfryzacji, NASK Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa 2023, s. 6.
⁴ R. Lange (red.): Nastolatki 3.0.,.op cit., s. 8-9.
⁵ A. Borkowska: Przemoc w szkole. op. cit., s.  10.
⁶ M. Bigaj, K. Ciesiołkiewicz, K. Mikulski, A. Miotk, J.  Przewłocka. M.  Rosa, A.  Załęska: Internet dzieci. Raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie, Fundacja Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, Warszawa 2025, s. 5.