Współczesny świat a uzależnienia
Współczesne uzależnienia wykraczają poza substancje (alkohol, narkotyki, nikotyna), skupiając się coraz bardziej na czynnościach i technologii. Dominują uzależnienia behawioralne: od internetu, smartfonów (fonoholizm), mediów społecznościowych, gier, hazardu online, a także pracoholizm, zakupoholizm czy uzależnienie od żywności. Są to nałogi destrukcyjne, prowadzące do izolacji i problemów psychicznych.
Uzależnienie od telefonu (fonoholizm) to kompulsywne, szkodliwe używanie smartfona, objawiające się nieustannym sprawdzaniem powiadomień, lękiem przed brakiem urządzenia (nomofobia) oraz zaniedbywaniem życia realnego. Prowadzi do obniżenia koncentracji, zaburzeń snu, stanów depresyjnych i problemów w relacjach. Leczenie opiera się na terapii behawioralnej i wprowadzaniu higieny cyfrowej.
Główne objawy uzależnienia:
- Kompulsywne sprawdzanie: Ciągłe zerkanie na ekran, nawet gdy nie ma powiadomień.
- Rozdrażnienie: Nerwowość lub lęk (nomofobia) przy braku telefonu lub słabym zasięgu.
- Zaniedbywanie obowiązków: Rezygnowanie ze snu, nauki, pracy lub spotkań towarzyskich na rzecz telefonu
- "Phantom ringing": Złudne wrażenie, że telefon dzwoni lub wibruje.
- Phubbing: Ignorowanie rozmówcy na rzecz telefonu.
Negatywne skutki:
- Zdrowie psychiczne: Depresja, samotność, wysoki poziom stresu.
- Zdrowie fizyczne: Zaburzenia snu, wady postawy, bóle karku, pogorszenie wzroku.
- Relacje: Konflikty z najbliższymi, wycofanie z życia społecznego.
- Produktywność: Spadek zdolności do koncentracji i kreatywności.
Jak walczyć z uzależnieniem?
- Monitoruj czas: Sprawdź w ustawieniach telefonu, ile czasu spędzasz przed ekranem.
- Wyłącz powiadomienia: Ogranicz "push" z aplikacji społecznościowych.
- Ustal strefy wolne od telefonu: Zakaz używania telefonu w sypialni czy przy posiłkach.
- Znajdź analogowe hobby: Czytaj książki, uprawiaj sport, spotykaj się na żywo.
- Terapia: W przypadku zaawansowanego fonoholizmu warto skorzystać z pomocy psychoterapeuty (terapia poznawczo-behawioralna).
,,Jesteśmy wręcz przyspawani do naszych smartfonów. Tłumaczymy sobie i innym, że to pozwala nam wiedzieć, co dzieje się wokół. Tymczasem tak właśnie często przejawia się uzależnienie od telefonu’’– tłumaczy psychoterapeuta Robert Rutkowski.
Od czego zacząć wychodzenie z nałogu?
Popuścić smycz, na której chodzimy 24 godziny na dobę. Zacznijmy od drobiazgów!
Często słyszymy: „Nie, ja nie mam żadnego problemu ze smartfonem”, Więc cenna wskazówka: zapytajmy siebie, czy wiemy, jak wyłącza się nasz smartfon. Kolejna rada – do sypialni nie wnosimy żadnych urządzeń elektronicznych. Sypialnia służy – do spania i kochania. I nic poza tym! Nie wyjmujemy telefonu na randce, na przyjęciu, nie pytamy gospodyni, po której stronie talerza trzymamy smartfon. To już dotyka wręcz kultury osobistej.
„Bardzo istotną kwestią jest to, żeby wiedzieć, gdzie szukać pomocy. Aby znaleźć dogodny dla siebie podmiot leczniczy zajmujący się leczeniem siecioholizmu oraz innych zaburzeń behawioralnych warto odwiedzić stronę https://www.uzaleznieniabehawioralne.pl/znajdz-osrodek/. Na stronie znajduje się także wiele artykułów dotyczących tego problemu”.
Źródło informacji:
- https://www.gov.pl/web/rpp/uzaleznienia-behawioralne-gdzie-szukac-pomocy
- Zwierciadło, Wolni od stresu: Robert Rutkowski – psychoterapeuta, pedagog, trener umiejętności psychologicznych.
Przygotowała: Elżbieta Kwiatkowska, Punkt Informacyjno -Konsultacyjny przy GKRPA w Nadarzynie
